Šećerna bolest - dijabetes

Sigurno da svako od nas ima nekog rođaka, prijatelja ili pak poznanika koji boluje od šećerne bolesti.


Ulaskom u 21. vijek svijet je 2000. godine imao oko 150 miliona dijabetičara, a danas, prema podacima SZO ima oko 300 miliona oboljelih. Dakle, brojka je duplirana. Dijabetes se nalazi među pet vodećih uzroka smrti u većini zemalja svijeta, a u poslednje pola decenije svake godine od 3,5-3,8 miliona smrtnih slučajeva može se pripisati dijabetesu. Stručnjaci navode da se na svakih 10 sekundi kod dvije osobe razvije dijabetes, dok svako pola minute jedna osoba umre od bolesti čiji je uzrok šećerna bolest. Stižu i »cunami« zdravstvene projekcije sa najodgovornijih adresa za 2050.g. svaki četvrti stanovnik planete biće« malo sladji«.

Prema podacima Internacionalne dijabetološke federacije (IDF) za 2010. prevalencija dijabetesa u Crnoj Gori je 8.4%, imamo 35.700 dijabetičara; smanjenu toleranciju na glukozu(IGT) kod 6.8% populacije, imamo najveći procenat na Balkanu novih slučajeva dijabetesa tip 1 kod djece (ispod 14 godina ) na 100.000 stanovnika - 13.5%, broj umrlih koji se pripisuje dijabetesu je 499 osoba.

Za Evropu brojke kažu sledeće: prevalenca 8,5%; 55.4 miliona dijabetičara; IGT 10.2% (66 miliona ljudi); broj djece(0-14 godina) sa tipom 1 dijabetesa 112.000; broj novodijagnostikovanih slučajeva 17.1 hiljada; broj smrtnih slučajeva od dijabetesa (20-79 godinа) -633 hiljade osoba.

[tinky]

Šećerna bolest ili kraće dijabetes, je poremećaj metabolizma, i to metabolizma glukoze. Naime, većina hrane koju pojedemo razgrađuje se do glukoze, kao oblik šećera koji je prisutan u krvi. Nakon varenja glukoza prelazi u krvotok gdje je ćelije koriste kao izvor energije. Da bi glukoza ušla u ćelije i da bi je one mogle iskoristiti neophodno je prisustvo insulina koji se stvara u gušterači ili pankreasu.

Kada jedemo, pankreas automatski proizvodi potrebnu količinu insulina, dovoljnu da glukoza iz krvi uđe u ćelije. Ali, kod ljudi s dijabetesom, pankreas proizvodi premalo ili nimalo insulina ili ćelije uopšte nijesu osjetljive na njegovo djelovanje. Posljedično, glukoza se nagomilava u krvi, a zatim se počinje nakupljati u mokraći napuštajući organizam što na kraju rezultira time da organizam počinje gubiti glavni izvor energije iako je paradoksalno krv zapravo krcata glukozom.


What Does Diabetes Do? - video

[tinky]

Postoje tri osnovna tipa dijabetesa:

- dijabetes tip 1
- dijabetes tip 2
- gestacijski dijabetes

Najčešći oblik je dijabetes tip 2 od kojeg boluje oko 90% pacijenata, dok oko 9% pacijenata boluje od DM tip1.


Dijabetes tip 1

Dijabetes tip 1 je autoimuna bolest. Autoimuna bolest je stanje u kojem se u organizmu stvaraju antitijela usmjerena protiv vlastitih ćelija. U dijabetesu imuni sistem stvara antitijela koja napadaju i uništavaju beta-ćelije pankreasa u kojima se proizvodi insulin. Zato pankreas proizvodi malo ili gotovo nimalo insulina. Bolesnici s ovim oblikom dijabetesa moraju uzimati insulin svakodnevno, cijeli život.

Do danas još nije otkriveno što podstiče imuni sistem da proizvodi antitijela protiv beta-ćelija, ali sumnja se na određene genetske činioce, činioce iz spoljašnje sredine, naročito viruse. Ovaj oblik dijabetesa javlja se u manje od 10% od ukupno oboljelih. Najčešće se razvija u djece i mlađih odraslih osoba, ali se isto tako može pojaviti u bilo kojoj dobi.

Simptomi dijabetesa tip 1 razvijaju se uglavnom za kratko vrijeme. Najčešći simptomi su pojačana žeđ i mokrenje, stalna glad, gubitak tjelesne težine, zamućenje vida i izražen umor. Ukoliko se bolest ne prepozna i ne započne liječiti insulinom na vrijeme, mogu se razviti po život opasne komplikacije poput dijabetičke kome, poznate i kao dijabetička ketoacidoza.

What is Type 1 Diabetes? - video


Dijabetes tip 2

Ovo je najčešći oblik dijabetesa. Ovaj oblik najčešće se javlja u starijoj dobi, češće je povezan s gojaznošću, pozitivnom porodičnom anamnezom dijabetesa, ranijom pojavom gestacijskog dijabetesa, tjelesnom neaktivnošću, pušenjem. Oko 80 % osoba s dijabetesom tipa 2 je gojazno. U posljednje je vrijeme sve izraženiji trend sve češćeg dijagnokovanja ovog oblika dijabetesa kod djece i adolescenata.

U dijabetesu tipa 2 pankreas najčešće proizvodi dovoljno insulina, ali iz nepoznatih razloga, tijelo ne može koristiti taj insulin na pravi način što opisujemo kao insulinska rezistencija. Nakon nekoliko godina proizvodnja insulina se postupno smanjuje i pada. Krajnji rezultat je isti kao i kod dijabetesa tip 1, glukoza se nagomilava u krvi uz nemogućnost organizma da iskoristi taj svoj glavni izvor energije.

Simptomi dijabetesa tip 2 se obično razvijaju postepeno. Njihova pojava nije tako nagla kao u tipu 1. Simptomi mogu biti umor ili mučnina, učestalo mokrenje, izražena žeđ, gubitak tjelesne težine, zamućenje vida, učestale infekcije i usporeno zarastanje rana. Neki oboljeli ne moraju imati nikakvih simptoma.
Dijabetes tip 2 - video

What is Type 2 Diabetes? - video


Gestacijski dijabetes

Gestacijski dijabetes razvija se samo za vrijeme trudnoće. Žene koje su imale ovaj oblik dijabetesa, imaju 20-50 % šanse da razviju dijabetes tip 2 u narednih 5-10 godina.

[tinky]

Poremećaj metabolizma glukoze - predijabetes

Osobe s predijabetesom, stanjem između „normalnog“ i „dijabetesa“ imaju rizik razvoja dijabetesa ali i kardiovaskularnih oboljenja. Studije pokazuju kako kod ovih osoba - promjena načina života - smanjenje tjelesne mase, povećana fizička aktivnost- mogu spriječiti ili odložiti pojavu dijabetesa povećavajući osjetljivost organizma na djelovanje insulina.

Postoje dva oblika predijabetesa:

- Poremećaj glikemije našte(prije doručka, a nakon noćnog gladovanja od najmanje 8h) – PGN; IGF - nivo glukoze u krvi natašte je od 6,1 - 7mmol/l, što je više od normale ali manje od razine koja upućuje na dijabetes;

- intolerancija glukoze (poremećaj tolerancije glukoze) - PGT; IGT – glikemija od 7.8 do 11 mmol/l, dva sata nakon OGT testa

[tinky]

Dijagnoza dijabetesa

Najčešći test za dokazivanje dijabetesa tip 1 ili 2 je određivanje glukoze u krvi našte. Najpouzdaniji je kada se provodi ujutro, prije doručka nakon noćnog gladovanja.

Dijagnoza dijabetesa može se postaviti ako je pozitivan jedan od sljedeća tri testa:

- nasumična, "RANDOM" (u bilo koje doba dana) glikemija preko 11 mmol/l

- glikemija našte preko 7 mmol/l;

- glikemija od 7.8 do 11 mmol/l, dva sata nakon OGTT (oralnom glukoza tolerans testa -konzumiranje 75 gr glukoze rastopljene u vodi).

Dijagnoza gestacijskog dijabetesa se postavlja na osnovu određivanja OGTT-a.

[tinky]

Uobičajeni simptomi dijabetesa su:

- jaka žeđ i apetit
- učestalo mokrenje (ponekad i svaki sat)
- neuobičajeni gubitak ili dobitak tjelesne težine
- umor, malaksalost
- mučnina, ponekad povraćanje
- zamagljen vid
- kod žena učestale vaginalne infekcije
- kod žena i muškaraca gljivične infekcije
- suva usta
- sporo zarastanje rana
- svrab kože, posebno u preponama ili vaginalnoj regiji

[tinky]

Rizični faktori za dijabetes tipa 2

Smatra se da postoji genetska predispozicija za razvoj ove bolesti, odnosno da je bolest nasljedna.



Faktori rizika za dijabetes tipa 2 su:

-pozitivna porodična anamneza
-starost - preko 45 godina
-povišen krvni pritisak,
-povišen holesterol
-povišeni trigliceridi preko 2.8mmol/l,
-dijabetes u trudnoći ili rođenje djeteta težeg od 4,5 kg,
-ishrana sa visokim udjelom masti,
-pojačana konzumacija alkohola,
-tjelesna neaktivnost,
-gojaznost ili prekomjerna težina, BMI veći od 27kg/m2
-sindrom policističnih jajnika.

Osobe treba da budu podvrgnute skriningu u cilju ranog otkrivanja i prevencije dijabetesa

[tinky]

Komplikacije dijabetesa - video

[anon1]

Originally Posted by gargamelka

Šećerna bolest ili kraće dijabetes, je poremećaj metabolizma, i to metabolizma glukoze. Naime, većina hrane koju pojedemo razgrađuje se do glukoze, kao oblik šećera koji je prisutan u krvi. Nakon varenja glukoza prelazi u krvotok gdje je ćelije koriste kao izvor energije. Da bi glukoza ušla u ćelije i da bi je one mogle iskoristiti neophodno je prisustvo insulina koji se stvara u gušterači ili pankreasu.

Kada jedemo, pankreas automatski proizvodi potrebnu količinu insulina, dovoljnu da glukoza iz krvi uđe u ćelije. Ali, kod ljudi s dijabetesom, pankreas proizvodi premalo ili nimalo insulina ili ćelije uopšte nijesu osjetljive na njegovo djelovanje. Posljedično, glukoza se nagomilava u krvi, a zatim se počinje nakupljati u mokraći napuštajući organizam što na kraju rezultira time da organizam počinje gubiti glavni izvor energije iako je paradoksalno krv zapravo krcata glukozom.


What Does Diabetes Do? - video

Sve je ovo tacno sto si napisala, ali ja bih dodao nesto jako bitno sto vecina ljudi (dijabeticara, a mozda ni mnogi ljekari) ne zna ili ne zeli da zna ili da razmislja o tome.
Fruktoza, takodje monosaharid (kao glukoza) je isto tako dobar/bitan za ljudski metabolizam kao glukoza (prvenstveno kad se radi o energiji dobijenoj katabolizmom glukoze kao primarnog izvora energije kod covjeka). Kao sto je gargamelka vec naglasila, da bi doslo do ragradnje glukoze neophodan je insulin: prvo da glukoza predje iz krvotoka u celiju a zatim da omoguci pocetak same razgradnje. Kad je u pitanju fruktoza, insulin je potpuno nebitan. Fruktoza bez problema ulazi u celiju i pocinje da se razgradjuje bez prisustva insulina. Njena razgradnja je slicna onoj koju ima glukoza tako da su krajnji produkti isti..tj dobija se neophodna energija neophodna za rad svake celije ljudskog organizma (najcesce u vidu visokoenergetskih molekula ATP-a - tj adenozin3fosfat-a).
Fruktozu je moguce nabaviti na vise nacina. Jedan od njih su kutije secera koje se prodaju obicno sa zdravom hranom. To je cista fruktoza i ona ima nesto malo drukci ukus od glukoze i samim tim se mozda nekome ucini neprijatnim. Osim fabricki obradjene glukoze ona se takodje nalazi u vecin ivoca (u kombinaciji sa drugim secerima) kao i u medu (u njemu ima i glukoze, odnog glukoza:fruktora=50:50) tako da su ljekari nekad med savjetovali secerasima kao dobru zamjenu za secer.
U svakom slucaju je bitno pojacati metabolizam citavog organizma i pogotovo raditi vjezbe koje ce vrsiti masazu citavog organizma a pogotovo unutrasnjih organa i samim tim ublaziti ili ukloniti simptome dijabetesa.

[Djokovic]

Originally Posted by gargamelka

Rizični faktori za dijabetes tipa 2

Smatra se da postoji genetska predispozicija za razvoj ove bolesti, odnosno da je bolest nasljedna.



Faktori rizika za dijabetes tipa 2 su:

-pozitivna porodična anamneza
-starost - preko 45 godina
-povišen krvni pritisak,
-povišen holesterol
-povišeni trigliceridi preko 2.8mmol/l,
-dijabetes u trudnoći ili rođenje djeteta težeg od 4,5 kg,
-ishrana sa visokim udjelom masti,
-pojačana konzumacija alkohola,
-tjelesna neaktivnost,
-gojaznost ili prekomjerna težina, BMI veći od 27kg/m2
-sindrom policističnih jajnika.

Osobe treba da budu podvrgnute skriningu u cilju ranog otkrivanja i prevencije dijabetesa

Mali dodatak ili, tacnije generalizacija vezana za dobitk dijabetesa:
Osnovno zariste, posle naslednog faktora koje je vezano za nastanak dijabetesa je NIVO VISCERALNE MASNOCE u telu. To je mast oko vitalnih unutrasnjih organa.Za zene je normalno od 6-7,za zene atlete 1-3, za muskarce 5-6, atlete 1-2.Nivo preko 9 automatski postaje za osobu visoko rizican nivo.Savet u takvim situacijama je hitno menjanje nacina ishrane i skidanje kilograma masnoce.Inace, ista mast je odgovorna i za pojavu visokog krvnog pritiska.
Sto se tice BMI, telesnom analizom sam kod malog procenta osoba,do 7% ,pronasao BMI 28 ili 29, i te osobe nezvanicno nemaju nikakvih opasnosti za oboljevanje od dijabetesa.Zasto?

Zato sto im je nivo visceralne masti od 5 do 8 ,i taj nivo ne ugrozava zdravlje.Masnoce i misici kod tih ljudi se smatraju gojaznoscu i one mogu jedino da opterete kicmeni stub ili kolena i cukljeve.
Naravno, istom lakocom i ritmom se smanjuje i nivo visceralne masti i procenat telesne masnoce kada se odluci uci u program kontrole tezine.

Starost je prestala da bude granica za nesrecni dobitak.Vidimo danas da podjednako oboljevaju i deca od 15 god i odrasli.Narocitu zahvalnost tome upucujem roditeljima koji ili nemaju vremena ili ne znaju kako se treba uravnotezeno hraniti.Fast food kiosci su postali nocna mora za zdravlje buduceg narastaja.Licno cu se zalagati da u buducnosti to smece bude proterano dalje od skola!!!