MADEinMONTENEGRO.com
 

Go Back   MADEinMONTENEGRO.com > Nauka > Istorija > Mitovi i legende

Notices



Reply
 
Opcije Teme Način Prikaza
Old 07-09-07, 13:16   #21
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Tot, pisar

Kao sekretar bogova, Tot čuva djelotvornu riječ i vlada njome. Čuva pismenost i zato je temelj svjeta i drži njegovu sudbinu u svojim rukama. Tot je bog sa glavom ibisa. Iskusan je u računanju, on je Mjesec čija složena nebeska putanja zavisi od uzvišene nauke o brojevima. Tot djeli vrjeme, uspostavlja kalendar, rukovodi pisanjem istorije. On daje pravosnažnost odlukama, potvrđuje ime faraona ispisujući ga na drvetu istorije u hram Heliopolisu, proučava mjesta određena za hramove i brine da budu izgrađeni kako pravila nalažu, ana dan mjerenja duša proverava tačnost vage. Tot je sudija. On je vrhovni pisar i zastitnik pisara među ljudima. Daruje mu se pisarski pribor, a njegov grad Hermopolis ima najljepšu biblioteku u carstvu. Sastavlja zakone, račune, istorijske zapise i knjigu života. Gospodar je jezika i govora. Tot je i demijurg jer on poznaje hijeroglife. Zovu ga Jezikom Ptaha, jezikom onoga koji vasionu dovodi u stanje postojanja, ili Raovim Srcem, srcem tvoriteljske misli. Tot je takođe bio i čarobnjak. On pozanje magične formule za isceljenje i pruža pomoć Izidi u oživljavanju Ozirisa, leči Horusa kojeg je kao djete ujeo skorpion, oživljava oko koje je Set iščupao Horusu. Upućuju mu se molitve za bolesne.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 07-09-07, 13:35   #22
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Izida, Ozirisova čarobnica

Kao velika čarobnica, Izida svoje magijske moći ukradene na prevaru od boga Ra stavlja u službu života, života svih ljudi, a posebno Ozirisa koga je na prevaru ubio njegov brat Set. Izida na glavi nosi sunčev disk i kravlje rogove. Ona je majka, zaštitnica ljubavi i gospodarica sudbine. Uči žene kako da melju žito i predu lan. Vlada Egiptom sa svojim mužem Ozirisom i zamenjuje ga kad on ide u pohode. Njen ime znači presto. Svoje moći stekla je pomoću lukavstva. Stvorivši najpre zmiju stavlja je Rau na put i zmija ujeda boga Sunca. Tada ona Rau nudi pomoć pod uslovom da joj izgovori svoje tajno ime znajući da će tako prisvojiti deo moći. Ra će biti primoran da joj kaže i tako Izida poseduje deo njegovih moći.
Izidino traga za tjelom svoga muža koje je Set zatvorio u kovčeg. Pronalazi ga u Biblosu i skriva. Ali Set uspe da se dočepa tela i da ga raskomada na 14 djelova. Izida će sakupiti 13 djelova i biće oplođena. Djete koje rodi je Horus (kralj neba). Kao čarobnica izlečiće svog sina kog je ujela zmija i stoga je prizivaju kod lečenja od ujeda zmija i paukova. Izida predstavlja plodnu zemlju Egipta. Njeni atributi su magični čvor Tot i sistrum(koji je takođe obeležje bogine Hathor). Izidi su naklonjeni bili i rimski kraljevi posebno Kaligula koji je sazidao hram u njenu čast.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 08-09-07, 14:10   #23
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Horus, kralj neba

Primoran na tešku borbu protiv svoga strica Seta kako bi povratio očevo nasleđe, Horus postaje branilac svjetlosti protiv sila tame, a konačno i gospodar cijelog Egipta. Horus je najpre smatran sinom boga Ra. On je suprug boginje Hathor i predak faraona. Horus ima dva lica. Čas je veliki Haroeris, a čas mladi Harpokrat(dječak koji sisa prst). Kao bog sa glavom sokola vlada nad vazdušnim prostorima. Njegova dva oka su Sunce i Mjesec. Riječ Hor znači soko. Egipćani su nebo vezivali za sokola koga vide kako lebdi visoko nad njihovim glavama. Horus nadgleda primjenu zakona. On je pastir naroda(tako je prikazan u Knjizi kapija). Kasnije Horus postaje sin Izide i Ozirisa. Horus odlučuje da povrati očevo nasleđe i progoni očevu ubicu (Seta). Legenda pripovjeda o djetinjstvu u močvarama Delte, gdje se skrivao kako bi izbjegao susret sa neprijateljem, a potom i o otvorenom sukobu kada je Horus porastao. Borba je teška i u njoj Horus gubi jedno oko(Mjesec), koje će mu Tot povratiti. Horus uspjeva da odsječe genitalije svoga neprijatelja. Kako bi se okončao rat kome kraja nije bilo bogovi pozivaju Seta i Horusa. Set ostaje gospodar gornjeg Egipta, a Horusu se priznaje vlast nad Deltom. Ubrzo Horus postaje univerzalni kralj Egipta, a Set ostaje samo bog varvara. Horus od tada prestavlja svjetlost.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 08-09-07, 14:21   #24
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Bastet, boginja mačka

Kao boginja muzike, veselja, gospodarica ognjišta i zaštitnica rađanja. Bastet predstavlja ženskost. Poseduje blagost, spokoj ali i potencijalnu borbenost. Katkad se u njoj naspram neprijatelja probudi lavica. Smatrana je okom ili ćerkom boga Sunca i deo je sunčevog zračenja. Njena je misija dvostruka. Dužnost joj je da ostane pored njega kako bi ga hranila, ali da i širi svoja dobročinstva do najudaljenih djelova svjeta. Njena ličnost je takođe dvojaka. Istovremeno je i opasna i dobronamjerna. Bastet ima tjelo žene sa glavom, najpre lavice koja u ruci drži ank a u drugoj žezlo. Kasnije ona postaje žena sa glavom mačke koja drži sistrum i korpicu. Bastet je zaštitnica ognjišta, majčinstva, plodnosti i ženskih vrlina.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 08-09-07, 14:31   #25
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Samo mala dopuna za boginju Bastet

Mačke je omiljena životinja Egipćana, koji se dive njenoj vještini u lovu. Smatrana je svetom životinjom. Vjeruje se da ima sposobnost da razgovara sa bogovima i da izgovara njihovo tajno ime. Mnogi misle da im je predak mačka. Žene se šminkaju tako da dobiju izgled mačke, izvlačeći crnim krejonom liniju u produžetku oka. Djeca se posvećuju boginji Bastet tako što im sveštenik napravi mali rez na ruci u koji se kane nekoliko kapi mačije krvi. Sveštenstvo je u blizini boginjinog hrama ustanovilo gajenje mačaka. Kada mačke napune 10 mjeseci, ubijaju ih i od njih prave mumije koje potom prodaju hodočasnicima. Na nekropolj u Bubastisu pronađeno je na hiljade mačijih mumija.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 10-09-07, 13:31   #26
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Am – mit (Gutač mrtvih)

Am – mit je zver s tri lika. Glava krokodila, tijelo lava i zadnji dio nilskoga konja. Sjedi pored boga Tota koji zapisuje ishod mjerenja pokojnikova srca koje obavlja Anubis i pomagač mu psoglavi majmun. Am – mit čeka da pojede (poždere) srce pokojnika ako bi ono bilo lakše ili teže od pera boginje Maat. Jezičak na vagi naime mora ostati tačno na sredini kako bi Tot zapisao da je pokojnikovo srce ma - heru (čestito). Ako je tako Am – mit neće progutati pokojnikovo srce i on je spreman nastaviti živjeti u zagrobnom svijetu. Ovo mjerenje odvija se u podzemnoj dvorani nazvanoj Maati.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 13-12-07, 23:33   #27
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Neftis

Neftis je bila druga Nutina kći, a rodila se petog umetnutog dana; iako je bila
udata za Seta, bila je odana Ozirisu, a njeno ime Nebhet zapravo znači
„kućegospodarica”, pa se misli da se to odnosi na Ozirisovu palatu. Kao žena boga
suše i oluja Neftis nije imala dece. Njena je najveća želja bila da ima dete s Ozirisom te
ga je opila ili se prerušila u Izidu da bi ga zavela. Plod njihove veze bio je Anubis, ali iz
straha od Setove osvete Neftis je izložila dete čim se rodilo. Ubrzo nakon toga Set je
ubio Ozirisa, a Neftis je utekla od svoga muža. Pridružila se Izidi koja je tražila
Ozirisovo telo i poverila svojoj sestri tajnu o Anubisu. Izida je našla dete tražeći
Ozirisa u baruštinama Delte te ga je prisvojila.
Neftis je nakon toga pratila Izidu u svim njenim nevoljama; Izida ju je štitila, a i
druge koji su pobegli iz straha od Seta, primenjujući svoje čarobnjačke moći
preobražavanja tako da su se mogli sakriti u oblike različitih životinja. Kad su dve
sestre našle Ozirisovo telo, zajedno su ga balzamirale; zatim su Izida i Neftis, kao
lunje, žalovale nad mrtvim telom. Na isti je način „Neftis”, kad je preminuli bio
poistovećen s Ozirisom, u pogrebnim obredima žalovala pri uzglavlju sarkofaga, dok je
„Izida” stajala ili čučala uz podnožje. Poput Izide ona je prekrila i štitila preminulog
svojim krilima s dugim perjem; u tom obliku često su je prikazivali na sarkofazima.
Za nju se govorilo da je u Ozirisovoj sudnici prijatelj mrtvih.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 13-12-07, 23:35   #28
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Upuaut

Upuaut (ili Vepvavet), božanstvo vuk, bio je prvobitno lokalni bog Asyuta ili
Likopolisa u Srednjem Egiptu. Budući da su ga poistovećivali s Khenti-Amentiuom iz
Abida, bio je tesno povezan s Anubisom, a nekada su ga i zamenjivali s njim. Njegovo
ime je značilo „otvarač putova”, a kao bog rata čini se da je bio u ratu predvodnik
kraljevih prvih bojnih redova. Kad se združio s Ozirisom, mislilo se da ga je pratio na
njegovu osvajanju mirnim putem, a kasnije su ga zvali Ozirisov osvetnik i govorili da
je Ozirisov sin. Međutim se čini da je u druga vremena bio jedan Ozirisov oblik i u tom
izrazu bio je poznat kao Sekhemtaui, „Snaga dveju zemalja”.
Govorilo se da Upuaut stoji na pramcu Auf-Raove lađe kad ona plovi po reci
podzemnog sveta, a slikali su ga u istom položaju i u Ozirisovoj lađi. Međutim,
uglavnom su ga poštovali zbog njegove uloge kao otvarača putova prema Zapadu,
podzemnom svetu, kako mrtvim dušama pokazuje put kroz to mračno carstvo.
Upuauta su prikazivali kao vuka koji uspravno stoji ili kao čoveka s vučjom
glavom koji se ponekad vidi kako na sebi ima oklop i kako nosi oružje
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 13-12-07, 23:41   #29
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Bogovi - zaštitnici faraona i kraljevstva

Lokalni bogovi imaju u stanovitom smislu političku ili barem
vojnu ulogu jer je svaki bio vođa svoga naroda kao socijalne ili političke grupe.
Takođe smo videli da su bogovi onoga naroda koji je stekao prevlast u Egiptu
zadobili naročito značenje. Vođe toga naroda, koji su bili glavni sveštenici božanstva,
tvorili su kraljevski dom kraljevstva. Najugledniji među takvim božanstvima bili su
dakako Horus i Ra, koji su oba bili nerazrešivo povezani s kraljevskim domom kroz
sve sreće i nesreće duge egipatske istorije. Njihova ujedinjena snaga kao Ra-
Harakhte utisnula je sunčanu sliku tako čvrsto na pojam državnog boga da su i sva
druga zaštitna božanstva kraljevstva poprimila sunčanu boju. Takva su božanstva
mogla imati dugu istoriju u drugome liku, a mogla su imati i različite mitologije. No
kad su stekla važno nacionalno značenje, poistovetili su ih sa sunčanim kultom
faraona. Tako je bilo čak i u vreme rane i kasnije egipatske istorije kad su Ozirisa
najoduševljenije i uopšteno poštovali više od svih bogova. Pa čak kad se Ozirisova
mitologija donekle prilagodila državnoj religiji, Oziris se na ovome svetu nije mogao
takmičiti s kultovima sunca koji su moralna osnova vlade, božanskog poretka ili
ravnoteže koju faraon drži između dvojnih polova - što je karakteristika egipatskog
mišljenja.
To se dvojstvo isticalo u razlici koja je uvek postojala između Gornjeg i Donjeg
Egipta - čak u vreme kad ujedinjenje Dveju zemalja nije bilo u pitanju: faraonova se
jakost merila njegovim uspehom u njihovu ujedinjenju. Iako su Nekhebet i Buto, zaštitne
boginje dvaju kraljevstva, bile ujedinjene u kraljevskim insignijama, uvek su
smatrali da su odvojene.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 13-12-07, 23:42   #30
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Nekhebet

Nekhebet je bila boginja-sup gornjeg Egipta, a njen je grad bio Nekheb koji se
nalazio na drugoj obali Nila nasuprot Nekhenu ili Hierakonpolisu, kultnom središtu
Horusa, boga sokola. Oba grada bila su u predistorijsko doba spojena kao glavni grad
Gornjeg Egipta. Nekhebetina važnost rasla je s važnošću Horusa, ujedinitelja Dveju
zemalja, ali kad se Nekhebet čvrsto povezala i s Donjim Egiptom, ostala je samo
božanska zaštitnica Juga. Glavni bog njena kraljevstva bio je u rano doba Set, ali pošto
je pao u nemilost te ga je zamenio Tot, Nekhebet je ponovno postala važna. Dok su
pre Horus i Set vršili simboličke geste samtaui, Nekhebet i Buto sve su više
simbolizovale ujedinjenje Dveju zemalja.
Nekhebet je bila potpuno uključena u sunčanu mitologiju te se zvala Raova kći i
njegovo desno oko. Ona je bila uvučena i u Ozirisovu sferu kao žena Khenti-Amentiua,
Prvoga od zapadnjaka; nema sumnje da je ideju sugerisala činjenica što su obične
mrtvace bacili u pustinju gde su im tela izjeli strvinari. Nekhebet je bila povezana i s
Ozirisovim vidovima plodnosti jer su smatrali da je žena Hapija, Nila, koja otvara
brane omogućujući Nilu da teče iz praiskonskog okeana. Stoga se mislilo da je
boginja majka, zaštitnica rađanja dece, pa su je kao „veliku divlju kravu”
poistovećivali s Hator.
Kad su Nekhebet poznavali kao „Gospođu strave”, obično su je prikazivali kao
ženu ili kao supa koji nosi belu krunu Gornjeg Egipta. Ona je naročito bila kraljeva
zaštitnica koju su slikali kako nad njim širi krila, a u tom položaju u svojim kandžama
drži kraljevski prsten ili tučak.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 13-12-07, 23:43   #31
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Buto

Buto, ispravnije poznata kao Udjat ili Edjo, bila je boginja kobra kojoj je prvobitna
domovina i glavno kultno središte bilo u baruštinama Delte. Kao što je Nekhebet bila
majčinska zaštitnica faraona tako je Buto bila njegova nasrtljiva hraniteljica.
Prikazivali su je kao kobru ureus koju je isprva na čelu nosio Ra, a zatim svi faraoni, i
koja preteći širi kukuljicu spremna da na faraonove neprijatelje ispljuje otrov ili da ih
sprži svojim plamenim pogledom. Ponekad se mislilo da se u rano doba njena moć
mogla okrenuti protiv samoga faraona jer je njen ugriz bio smrtno sredstvo kojim je
rukovao Anubis da bi u određeno vreme usmrtio faraona.
Kako smo videli, ureus je bio levo Raovo oko, što gaje, pošto je učvrstio svoju
nezavisnost, bog sunca smestio u počasni položaj na svome čelu. Buto je stoga
personifikovala sunčevu žarku toplinu i bila poznata kao Gospođa neba i kraljica svih
bogova. Bila je tesno povezana s Horusom starijim kad se dizao do prevlasti u Donjem
Egiptu, a bila je povezana i s Horusom mlađim jer je pomagala Izidi te detetu postala
pomajka. Našli su se i drugi načini kojima su je uvrstili u Ozirisov sustav: zvali su je
Anubisovom kćeri i dali joj ime „Zelena” ili „ona koja opskrbljuje hladnom
vodom” pa su je tako usporedili s Nekhebet koja je bila povezana s Nilom. S
boginjinog hrama u Butu moglo se videti „Veliko zelenilo” ili Sredozemno more.
Buto su prikazivali kao ženu koja nosi ureus ili crvenu krunu Donjeg Egipta. Ta
kruna, poznata kao Gospođa čarolija, takođe ju je povezivala s Izidom, Velikom
čarobnicom; u njenu hramu u Butu bilo je čuveno proročište. Prikazivali su je kako
drži stabljiku papirusa oko koje se ovijala kobra, a katkada samo kao kobru smotanu
u kotarici i koju podupiru biljke papirusi dok nosi krunu Donjeg Egipta. U drugo
doba umesto Buto bila je samo kruna - uopšteno kao sastavni deo dvostruke krune ili
pšent, te su je zvali Gospođa moći ili Gospođa plamena, koja je simbolizovala vrhovnu
faraonovu vlast nad Dvema zemljama.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 14-12-07, 21:42   #32
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Harsafes

Harsafes (ili Herišef), lokalni bog Herakleopolis Magne u Faiyumu, postao je
nacionalno božanstvo za vreme Prvog međurazdoblja kad su njegovi sledbenici
savladali azijske osvajače u Delti i ujedinili pod svojom vlašću Srednji i Donji Egipat.
Njihova vladavina nad Gornjim Egiptom bila je samo nominalna, a konačno su ih
istisnuli Tebanci i Mont. Harsafes bio je božanstvo ovan koje su prikazivali kao
čoveka s ovnovom glavom. Bio je bog plodnosti i povezan s vodom jer mu ime znači
„onaj koji je u svom jezeru”. Kad je bio nacionalno božanstvo, smatrali su da je
jedan Horusov oblik.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 14-12-07, 21:43   #33
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Mont

Mont (ili Montu) bio je lokalni bog Hermonthisa, grada koji je desetak kilometara
južno od Tebe i glavni grad tebanske nome. Za Jedanaeste dinastije postigao je
nacionalno značenje jer su tada faraoni dolazili iz Hermonthisa. Neizbeživo
povezivanje kralja s Raom dovelo je do toga da je i Mont povezan sa suncem, a
Hermonthis je postao velikim središtem sunčanog kulta, poznatim kao Heliopolis
Juga.Mont je bio poznat kao jedan oblik Ra-Harakhtea, pa su ga zvali „živa Raova
duša”. Budući da je njegova sveta životinja od davnine bio bik, zvali su ga „Bik planina
sunčeva izlaska i zalaska”, međutim, on je personifikovao i razornu silu sunca, pa su ga
zvali i „Bik moćne ruke”. U Novoj državi njegova je posebna funkcija bila funkcija
faraonova ratničkog boga. Slikali su ga kako pred faraona dovodi poražene
neprijatelje i kako mu uručuje khepeš, svoj srpoliki mač.
Monta su prikazivali kao vologlava čoveka koji nosi luk i strele, toljagu i nož. U
kasnije doba govorilo se da se otelotvorio u bika Bukisa. U njegovu sunčanom vidu
Monta su prikazivali kao čoveka sa sokolovom glavom koji na glavi između dva
duga pera nosi sunča vi kolut i ureus. Mislilo se da stoji na pramcu sunčeva noćnog
čamca i da kopljem ubija sunčeve neprijatelje. U toj prilici kao branitelj faraona i sunca
Mont je definitivno postao dinastičkim likom, ali ne i popularnim božanstvom.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 14-12-07, 21:44   #34
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Sebek

Sebek (ili Sukos ili Sobk) bio je božanstvo krokodil, drevni gradski bog
Krokodilopolisa u Faiyumu, području jezera i baruština u Donjem Egiptu. Bio je bog
vode čije ime znači „onaj koji čini da se bude trudan ili plodan”, a govorilo se da je sin
Neit iz Saisa.
Isprva je bio dosta nevažno božanstvo, što je po Raovoj zapovedi vršilo neke
zadatke kao što je na primer hvatanje četiri Horusovih sinova u mrežu kad su u
lotosovu cvetu izranjali iz vode. Za Dvanaeste dinastije Sebek se uzdizao te je postao
bogom faraona - nakon prvog Amonova uspona, ali pre svoje prave premoći za
Osamnaeste dinastije. U tom su razdoblju faraoni preneli svoj glavni grad na ulaz u
Faiyum koji su kultivirali izgradnjom mreža navodnjavanja i drenaže. Sebekovo
glavno sedište ostalo je Faiyum, ali nakom Dvanaeste dinastije posvuda su ga
poštovali te je dobio drugo važno svetilište u Gornjem Egiptu u Ombosu (Kom Ombo).
To je kasnije bio razlog da su ga poistovetili sa Setom: kad je Set bio u nemilosti, imao
je oblik krokodila. Sebeka su poštovali i u Tebi i na jezeru Moeris.
U Tekstovima sarkofaga u Srednjoj državi Sebeka su kadikad poistovećivali sa
zmijom Maka, dugom pedeset stopa, koja je imala kremeni oklop i koja zamahuje
nožem te se suprotstavlja sunčevu čamcu dok ulazi u podzemni svet; zato je bio
oličenje nečastivog. Za vreme dok je bio državni bog, poistovećivali su ga sa suncem,
pa mu je ime bilo Sebek-Ra. Videli smo kako se aart, koji je lečio Geba, pretvorio u
Sebeka. Jedna verzija toga mita govori da je, dok se Ra-Harmakhis borio s
neprijateljima pokraj svetog jezera blizu Het Nebesa, došlo do borbe protiv njega pa se sklonio u jezero. Tamo se pretvorio u krokodila sa sokolovom glavom te je
uspeo savladati svoje neprijatelje. (Uistinu je bog nome, u kojoj je nastalo Sebekovo
kultno središte, bio božanstvo soko.) Nakon toga je Sebek bio kraljevski, sunčani bog
koga su često poistovećivali s božanskim kraljem Gebom. U oziriskom verovanju govorilo
se da je oblik koji je uzeo Horus da bi našao delove Ozirisova tela što ih je
Set pobacao u Nil. On je dugo ostao strašno, iako uopšteno dobrotvorno božanstvo
sve do Kasnog doba kad su u jezeru Moeris držali svetog krokodila ukrašenog
draguljima i zlatom.
Sebeka su prikazivali kao mumificiranog krokodila ili kao čoveka s krokodilskom
glavom na kojoj su rogovi poput Amon-Raovih rogova, sunčani kolut i dve zmije
ureus, a obe nose sunčani kolut.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 14-12-07, 21:49   #35
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Aten

Aten je u najranijim vremenima bio lik boga sunca koji predstavlja sunce u zenitu,
jasno i jako. Slikali su ga kao crveni kolut sa zracima koje dopiru do zemlje. U
religiju uveo ga je Akhenaten, ali je bio odvojen od drugih vidova sunca pa čak i od svih bogova i teoloških sustava, budući da su smatrali da je on vrhovna sila života I kombinacija Ra-Harakhtea i Šua. Zbog jasnoće kojom sam sebe otkriva ljudima, Aten se razlikovao od Amon-Raa, ali zbog tvrdnje da su svi ljudi - Egipćani i stranci - Atenova deca novi kult bio je nalik na Amon-Raov zahtev za univerzalnošću; no atenizam je nadmašio Amon-Raov kult tvrdeći da njegov bog nije tek vrhovno božanstvo i izvor svih drugih nego da je zapravo jedini bog vredan poštovanja. Međutim je Akhenaten ipak u svojoj čuvenoj himni tvrdio da jejedini božji posrednik i da je božanstvom jednak Atenu. Čini se takođe da se atenizam obratio starom pojmu da je samo faraon besmrtan; za obične ljude postoji samo stvaran život na ovome svetu. Govorilo se da je jedan od Akhenatenovih motiva da uspostavi i širi svoju novu religiju bio taj što je hteo naći boga koga bi svi ljudi u njegovu carstvu mogli poštovati kao apstraktno ali ipak uvek prisutno biće, bez specifično egipatskih veza. Međutim, kako smo više puta spomenuli, sami Egipćani nisu bili skloni ekskluzivnim kultovima: više su voleli sinkretističku veru izgrađenu na starim tradicijama. Takva apstraktna pa ipak materijalistička vera nije se mogla održati - te se počela raspadati čak pre smrti
svoga osnivača. Pokret, koji su podržavali samo dvorjani skorojevići, poremetio je staru strukturu moći. Akhenaten se sam prozvao „kralj koji živi u istini”, ali su njegovi kasniji napadači mogli govoriti da je za njegova vladanja Ma’at u kraljevstvu bila napuštena. Običan svet možda je poslušno napustio Amon-Raa, ali se ubrzo obratio starim narodnim bogovima kao što su Bes i Taueret.
Za sedamnaestogodišnjeg Akhenatenova vladanja nije bilo vremena da bi se oko
Atena izgradila mitologija - a možda se nije ni mogla razviti zbog naravi božanstva. No bogatstvo oteto Amon-Rau dobro je bilo iskorišćeno za gradnju hramova i palata u novom severnom glavnom gradu Akhetatenu („Atenovo obzorje”), gde je sada Tel el Amarna. Tu su na bareljefima često prikazani Akhenaten, njegova žena kraljica Nefertiti, njihove kćeri i faraonovi roditelji Amenhotep III i kraljica Tij, kako se klanjaju Atenu; zrake koje izbijaju iz velikoga sunčanoga koluta završavaju u ljudskim rukama koje drže simbol života, skupljaju sa žrtvenika darove i ljudima predaju materijalna dobra. Za Tutankamona i Haremhaba imena Aten i Akhenaten bila su na spomenicima tako temeljito izbrisana kao što je krivoverni faraon brisao imena Amon-Raa i drugih bogova, ali se ipak sačuvalo nekoliko primeraka realističke umetnosti toga doba uključivši one u drugim Atenovim hramovima u Tebi I Heliopolisu gde su Atena izjednačili s Raom.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 14-12-07, 21:50   #36
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Khons

Khons (ili Khonsu) došao je dosta kasno na istaknuto mesto kao bog mesec Tebe.
Kako je Amon pripadao hermopoliskoj oktadi te je već bio združen s bogom meseca
Totom, bilo je naravno da će za „sina” svoje trijade u Tebi izabrati Khonsa, susednog
boga meseca. Prema tome se govorilo da su Amon i Nut Khonsovi roditelji. Čini se da
je Khons prvotno predstavljao kraljevu placentu. Budući da je kralj božanskog
porekla, božansko je bilo i sve što se odnosilo na njegovo rođenje. Kako su kralja
poistovećivali sa suncem, to su placentu poistovetili s mesecom. Mumificiranu placentu
nosili su prigodom državnih svečanosti na motki kao deo kraljevskog znamenja.
Budući da je Khons bio mesec, opisivali su ga kao trkača koji juri nebom jer su
tumačili da mu ime znači „prelaziti popreko”. U Tebi su ga poistovetili s Totom kao
onog ko računa vremena i sa Šuom kao bogom nebesa ili vazduha. Khonsa su zvali
Gospodarom istine i tvorcem sudbine, pa je stoga bio i prorok. Poštovali su ga i kao
onoga koji razbija čari jer je imao vlast nad zlim dusima. Konačno je poput svojih
roditelja bio izvor plodnosti i rasta, davalac daha života. Khonsa su prikazivali kao
mumificiranog mladića obrijane glave osim mladenačkog uvojka, a nosio je menat,
simbol muževnosti, te uštap i polumesec. Katkada su ga poistovećivali s Horusom i
slikali sa sokolovom glavom.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 14-12-07, 21:51   #37
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Mut

Mut, Gospodu Ašerua u Tebi, smatrali su za najveću i najmoćniju božansku majku.
U preddinastično doba njeno je ime jednostavno značilo „sup”; prvobitno je bila
tebanska boginja te su je zamenjivali s Nekhebet, zaštitnicom Gornjeg Egipta. Pošto je
za Osamnaeste dinastije Amon došao na istaknuto mesto, bila je udata za njega, pa su
je poistovetili s njegovom pređašnjom ženom Amaunet. Venčanje Mut i Amona bilo je
za vreme Nove države velika godišnja svetkovina. Amona su nosili iz njegova hrama u
Karnaku, a velika svečana povorka ukrcala bi se u lađe na Nilu da poseti Mut u njenu
hramu u Luxoru. Taj obred bila je prilika da Amon izriče proročanstva.
Uprkos tome što su Mut smatrali za Amonovu ženu, govorilo se da je dvopolna,
čime su potkrepili njen položaj kao majke svega što živi. Poistovećivali su je s drugim
važnim boginjama i zvali Velika čarobnica, vladarica neba i Raovo oko, pored toga
što je bila kraljica svih bogova. Uopšteno su je prikazivali kao ženu, ponekad sa
supovom glavom na kojoj nosi ureus i dvostruku krunu Gornjeg i Donjeg Egipta koju
je posudila od faraona koji su poticali iz njena grada.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 14-12-07, 21:53   #38
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Neit

Neit je bila drevna boginja lova: u Saisu u Delti poštovali su je još od
preddinastičkog doba. Njeno kultno znamenje, štit i ukrštene strele, upućuje na to da
je možda bila ratnička boginja. Mislilo se da je možda bila božanstvo ranog
ujedinjenja Donjeg Egipta jer je nosila crvenu krunu Donjeg Egipta. Još u rano doba
stekla je naslove Velika boginja i majka bogova; iako su je često zvali Raovom kćeri,
govorilo se daje rodila Raa pre no što se sama stvorila iz Nuna, a povremeno se mislilo
daje personifikacija voda haosa. U kasnije doba govorilo se da je majka Sebeka, Iziđe,
Horusa i Ozirisa koji je, kako se tvrdilo, bio pokopan u Saisu. Potom, u vreme njene
najveće moći u saitskom razdoblju, faraon Nektaneb II tvrdio je da mu je majka.
Ukratko, Neit su smatrali za sveopću majku i zaštitnicu ljudi i bogova. Govorilo se da
je kao stvaralačko božanstvo žena Knuma iz Elefantine.
Neit se brinula i za mrtvace te je s Neftis stajala pri uzglavlju sarkofaga, a bila je i
jedna od boginja koje su čuvale Kanopske posude. Kao „otvarač putova” bila je ženski
Anubis. Za Osamnaeste dinastije poistovećivali su je s Hator kao zaštitnicom žena. Za
saitskog razdoblja, kad su uvelike obrađivali vunu, postala je pokroviteljicom kućnih
veština te se uzimalo da je njen znamen, strelica, tkalački čunak. Kasnije je došlo do
veze s Izidinim čvorom, pa su Neit pripisivali moć vraćanja. Zbog njene mudrosti
pozvali su je da bude sudac posrednik za vreme velike svađe između Horusa i Seta.
Neit se do svoje najviše slave uzdigla kroz stoleće i pol u saitskom razdoblju ili za
Dvadeset šeste dinastije kad su kraljevi koji su poticali iz Saisa nakon asirske najezde
ujedinili Donji, Srednji, a zatim i Gornji Egipat. Za vreme toga razdoblja u umetnosti i
religiji postojala je tendencija arhaizmu, te je zbog težnje za slavljenjem nekadašnjih
veličina došlo do poštovanja drevne boginje. U Saisu bili su izgrađeni veliki novi
hramovi, a Herodot je potanko opisao monolitske žrtvenike, obeliske i sveta jezera te
grobove kraljeva koje su sada sahranjivali u Saisu.
Neit su slikali kao ženu koja nosi crvenu krunu Donjeg Egipta u kome je, kako se
govorilo, njeno trajno boravište, a koja drži luk i ukrštene strelice. Zgodimice su je
prikazivali kao veliku kravu majku koja svakodnevno rađa Raa.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 18-12-07, 17:20   #39
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Ljudi proglašeni bogovima i božanski faraon

Imhotep

Imhotep je bio Đoserov vezir, prvog ili možda drugog faraona Treće dinastije, čiji
je glavni grad bio Memfis. Poput brojnih potonjih vezira, Imhotep je bio vešt upravni
činovnik i to u svim područjima kraljevih poduhvata. Međutim, njegov dobar glas nije
se osnivao samo na njegovoj nadarenosti nego i na činjenici da je bio najraniji, prvi
čovek, izuzev faraona, koji je utisnuo pečat istorije egipatske civilizacije. Bio je na
glasu kao sveštenik koji je dobro poznavao heliopolisku doktrinu, kao pisar i kao
lekar, a pre svega kao učenjak koji je pridoneo osnivanju struka kao što su astronomija
i graditeljstvo. Egipćanima svih vremena bio je poznat kao graditelj stepenaste
piramide ili Djoserove mastabe u Sakkari, blizu Memfisa. Taj spomenik, pred kojim je u
ograđenom prostoru bilo više manjih zgrada koje su služile za obrede što ih vrši kralj,
bio je izgrađen od blokova kamena krečnjaka, a obložen belim kamenom iz Ture, na
zapadnoj obali Nila. To je bilo prvo zdanje što je ikada u celini izgrađeno od kamena
te je s njime egipatska civilizacija postigla zrelost.
Gradnja hramova i pogrebnih spomenika bila je dakako sveti poduhvat, ali su
isprva Imhotepa poštovali kao mudraca i pisara. U Novoj državi smatrali su ga za
zaštitnika pisara, koji su pre no što bi započeli pisati izlivali nekoliko kapi žrtve livenice
njemu u čast. Čini se da su Imhotepa počevši od Nove države pa nadalje neslužbeno
poštovali u obliku kulta predaka koji je bio sličan kultu mrtvih. U to vreme poistovetili
su ga s Nefertumom.
Za saitskog razdoblja postao je pravim bogom te su ga zvali sin Ptaha koji ga je imao
s jednom gospođom imenom Khrotionkh, ili s Nut, ili sa Sekmet; u memfiskoj trijadi
nadomestio je Nefertuma, a u Memfisu su mu podigli hram. Naročito je bio povezan s
Ptahom i Totom, a kako je postao zaštitnikom znanja, napose medicinskog u obliku
magičnog isterivanja duhova, pripisivali su mu čudesna izlečenja. Grci su ga poistovetili
s Eskulapom, a pod Ptolemejevićima, navlastito Euergetom II, bio je popularan bog.
Prikazivali su ga bez božanskih znamenja kao sveštenika obrijane glave koji sedi, a na
kolenima drži otvoreni svitak papirusa. Katkada je bio odeven u arhaično svešteničko
odelo.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Old 18-12-07, 17:21   #40
TheTrooper
MiM team Početnik
 
TheTrooper's Avatar
 
Registrovan: Aug 2007
Lokacija: Ancienne Egypte
Postovi: 424
TheTrooper na dobrome putu
Default

Amenhotep

Amenhotep, Hapuov sin, bio je vezir na dvoru Amenhotepa III za Osamnaeste
dinastije. Službeno se uglavnom bavio vojničkim poslovima, ali je bio graditelj mnogih
velikih spomenika. Amenhotep III utrošio je u gradnje najveći deo svoje vladavine.
Poput Imhotepa, Amenhotepa su poštovali jer je predstavljao bit tradicije. Bio je
poznat kao učen čovek koji je „vodio sve svete knjige i video Totove odlike”. Bio je
mudar savetnik, pa se govorilo da je napisao knjigu o magiji te je tako prikazao svoje
sudelovanje u Totovoj božanskoj naravi.
Njegov kult ustanovljen je odlukom Amenhotepa III, koji mu je u svom hramu u
Karnaku posvetio jedan kip i za večna vremena priskrbio pogrebne prihode u svom
vlastitom grobu na zapadnoj obali Nila u Tebi. Ptolemej IV sagradio je hram u Deir el-
Medini oko Amenhotepova groba koji su već smatrali svetim. U tom su hramu
poštovali i Amenhotepa i Imhotepa u društvu bogova. Amenhotepa, koji je posle bio
povezan s Ozirisom i Amon-Raom, poštovali su i u Karnaku. Prikazivali su ga kao
bradata čoveka koji drži svitak papirusa.
__________________


TheTrooper is offline   Reply With Quote
Reply

Tags
egipatska, mitologija

Opcije Teme
Način Prikaza

Posting Rules
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is On
Smilies are On
[IMG] code is On
HTML code is Off

Pređi Na


Vremenska Zona je GMT +1. Trenutno je 22:07 sati.


Powered by vBulletin® Version 3.8.5
Copyright ©2000 - 2019, Jelsoft Enterprises Ltd.
MADEinMONTENEGRO.COM