Barok je kulturno umjetnički pravac, koji je vladao u Evropi između 1600. i 1750. godine, nastao u Italiji odakle se raširio po cijeloj Evropi i njenim kolonijama.
Njegove osnovne karakteristike već postoje u umjetnosti renesanse i slobodno se moze reci da je on samo proširenje i završetak ovog umjetničkog pokreta, njegovih shvatanja i tendencija. Tako ustvari postje dva pristupa baroku. Jedni ga smatraju, logicnim produzetkom renesananih tradicija i njenim logicnim zavrsetkom- dakle zaokruzenjem prethodne epohe. Drugi pak, u njemu vide antipod humanistickim tezjama -''barokno'' je ono sto je neuravnotezeno, izvjestaceno, bizarno, suprotno estetskim kanonima renesanse. Za neke, barok predstavlja i povratak primitivnim izvorima covjecanstva, jer se napustanjem intelektualnog klasicizma, covjek okrece instinktima kao pokretacima umjetnickog cina.
Sam naziv barok izvodi se iz portugalske, odnosno spanske rijeci barocco koja oznacava biser nepravilnog oblika i manje vrijednosti.
Muzikologija ovakav stav tesko moze prihvatiti, jer se na vrhuncu barokne epohe srecemo sa velikim djelom Johana Sebastijana Baha- simbolom muzickog savrsenstva, nikad kasnije prevazidjenog po snazi, zaokruzenosti i uravnotezenosti izraza.
Moguce da je zbog toga u istoriji muzike period baroka vrlo kasno prihvacen kao pravac, tek pocetkom dvadesetih godina XX vijeka. Po ugledu na istoriju umjetnosti i u muzici se razlikuju: rani, zreli i pozni barok.

Rani barok (1630) vezuje se za radjanje prve opere. Grupa umjetnika, poznata pod nazivom firentinska kamerata, zeljela je da obnovi grcku tragediju. Pod pretpostavkom da su Grci tragediju izvodili kao neku vrstu deklamacije- govor kroz muziku, oni odbacuju polifoniju i stvaraju novu tragediju u monodijskom stilu. Prva izvedena opera bila je ''Dafne'' Jakopa Perija. Medjutim, njoj se danas pridaje iskljucivo istorijski znacaj, jer se ni po obliku ni po sadrzaju ne moze porediti sa onim sto danas nazivamo operom. Kao najznacajniji autor opere istakao se svakako Klaudio Monteverdi. Njegove se opere smatraju i prvim pravim predstavnicima ovoga zanra. Kod njega, recitativ je blizak firentinstkom, ali se javljaju ansambli - dueti i terceti, kao i madrigalski horovi. Vrlo inventivno koristi orkestar, koji u to vrijeme i nije bio tako bogat. Sa Monteverdijevim djelom pocinje oblikovanje opere sa numerama. Dramska radnja prikazuje se kroz niz zaokruzenih samostalnih dijelova. Kao njegove najpoznatije opere treba izdvojiti sledece: Krunisanje Popeje, Arijadna i Orfej.
U zrelom baroku opera je jedan od vodecih oblika, njeni sastavni djelovi: arija, recitativ,ansambli i horovi, nalaze se u osnovi drugih baroknih vokalno-instrumentalnih formi- oratorijuma, kantate i mise.Virtuozitet vokalnih dionica barokne opere inspirise razvoj instrumentalnog virtuoziteta i utica na stvaranje koncertantnog stila. Na kraju, iy uvodne muzike za operu radja se klasicna simfonija.
U XVII vijeku mnogi instrumenti su usavrseni ili su dobili oblik vrlo slican danasnjem. To se posebno odnosi na porodicu violina. Cuveni kremonski graditelji instrumenata: Amati i Gvarneri stvorili su primjerke izuzetne vrijednosti i ljepote. U drugoj polovini XVII i prvoj polovini XVIII vijeka, najznacajniji graditelj bio je Antonio Stradivari, ciji instrumenti sve do danas vaze za najbolje. Tajna njihove izuzetnosti nije primarno u obliku, vec u izboru i pripremi drveta i narocito izradi laka.
U baroku su usavrseni i duvacki instrumenti: flauta, oboa, fagot. U XVIII vijeku pojavio se i engleski rog.Lovacki rog se takodje usavrsava, pa u drugoj polovini XVII vijeka postaje umjetnicki instrument.
U zrelom baroku dolazi do usavrsavanja instrumenata sa dirkama i diferenciranje muzike za orgulje i cembalo. Pocetkom XVIII vijeka javljaju se prvi primjerci klavira sa cekicima.Njegovo usavrsavanje potrajalo je jos stotinak godina.
Razvoj instrumentarijuma omogucio je samostalniji zivot instrumentalne muzike, a takodje izgradnju velikih vokalno-instrumentalnih formi sa solistima,ansamblima i horovima koje prati orkestar.

U kasnom baroku dolazi do sinteze polifonije i homofonije, preovladjuju instrumentalne forme koje su monumentalnog karaktera,tipicna barokna motoricnost je nezaobilazna, dalje se izgradjuje koncertantni stil. TO je vrijeme djeovanja dva najveca barokna majstora Baha i Hendla